RET

Rationele Effectiviteits Training

RET, vaak Rationeel-Emotieve Therapie genoemd, is vorm gegeven door Albert Ellis, een psychoanalyticus uit de USA. Het ideale uitgangspunt van RET is ontleend aan een uitspraak van Epictetus : ' Niet de dingen zèlf zijn beangstigend, maar de manier waarop we ze bekijken'.  Epictetus was een filosoof en lid van de Stoa, een raad van wijze mannen in het vroegere Athene. Hier komt ook de uitdrukking stoïcijns vandaan, iemand die onverstoorbaar zijn weg gaat, wat er ook gebeurt.

 Bij RET ligt de nadruk op het geheel van cognities van waaruit men de wereld waarneemt. De mens heeft een aangeboren neiging om irrationeel na te denken over zichzelf en de wereld. Vanuit dit irrationeel denken onstaan er bij de mens irrationele verwachtingspatronen ten opzichte van het leven, de wereld om hem heen, met name andere personen (projectie). Het uiteindelijke doel van RET is de mens te helpen de irrationele aspecten van zijn gedachtegang op te sporen en om te zetten in rationele patronen. Dat betekent dat ondanks wat er gebeurt, je dat zo goed mogelijk kunt verwerken en doorgaat met leven op de manier die voor jou het beste is.

Rationeel, in de gedachtegang van Ellis, is alles in denken en doen, wat bijdraagt aan een prettig en gelukkig leven. Irrationeel is alles wat dat in de weg staat. Rationeel is ook in de eerste plaats denken en werken aan jezelf, niet op een egoïstische manier maar op een weldenkende wijze, wat wil zeggen : logisch, verantwoord, gefundeerd, reëel en vooral : haalbaar.

Het ABC van RET

Om de gang van zaken te structureren en duidelijk te maken formuleerde Ellis het inmiddels bekende ABC van RET:

De A staat voor 'Activating Event', de aanleiding, trigger, een bepaalde gebeurtenis. Datgene wat we met onze zintuigen waarnemen ; horen, zien, voelen, ruiken en proeven. Derhalve datgene wat er daadwerkelijk gebeurt. Deze A kan ook meer feiten of gebeurtenissen inhouden, ook wel een Aanleiding gevende situatie genoemd.

De B staat daarbij voor 'Belief', het totaal van gedachten, zowel rationeel als irrationeel. Elke gedachte is een B'. Het kan een constatering zijn van een gebeurtenis maar ook een idee, een wens, een mening of een verwachting inhouden. B' kan worden opgevat als een wijze waarop iemand de wereld beschouwt, iemand naar het leven kijkt, zijn levenshouding of levensfilosofie. Deze gedachten geven de feitelijke gebeurtenis of situatie een bepaalde betekenis, afhankelijk van context, tijd en persoon. Hierdoor zullen mensen bepaalde situaties vaak anders beoordelen en daar afwijkend over voelen'.

De C staat voor 'Consequence', de emotionele en gedragsmatige gevolgen. Derhalve niet de concequenties van de gebeurtenis of situatie (A) maar de consequenties van B' ; de gedachten over de situatie of gebeurtenis. Deze consequenties zullen zich op twee verschillende manieren uiten :

·         Emotioneel

·         (extern) Gedrag.

Op emotioneel gebied kun je denken aan gevoelens van boosheid, angst, verdriet en ook aan opwinding, vreugde en gelukzaligheid. Wat we ervaren is geheel afhankelijk van ons eigen gedachtenpatroon en derhalve kan dat geheel afwijken van de ander. Waar de een een walging ondervindt zal de ander het prachtig vinden. Denk maar eens aan een simpel voorbeeld als het Stieren-vechten in Spanje. Ook de intensiteit of hevigheid van de emotie zal afhankelijk van de context of persoon compleet anders kunnen zijn. Denk hierbij eens aan beelden over een oorlog, de een kijkt er zonder emotie naar, de ander zal hevig verdrietig kunnen worden. De gedachten rond zo'n situatie bepalen derhalve niet alleen het type emotie doch ook de kwaliteit, de intensiteit.

Het gedrag van mensen wordt bepaald door de kwaliteit van de gedachten en emoties : afhankelijk van onze gedachten, gedragen wij ons ook.
Als we denken dat iets niet lekker is zullen we het ook niet eten.
Als we denken dat iemand onbetrouwbaar is, zullen we hem mijden.
Als we denken dat iemand ons wilt oplichten zijn we geïrriteerd of kwaad en gedragen we ons ook vijandig. Hoe heviger onze emotie, hoe meer we het uiterlijk laten merken.

Interessant is het taalgebruik wat iemand aanwendt om zijn gevoelens te uiten. Vaak wordt gebruik gemaakt van specifieke elementen die een indicatie geven welk voorkeur representatie iemand hanteert ( V.A.K.Ad)

3 Basisprincipes Rationele Training

Het doel van RET is de mens te laten inzien dat de 'C' in feite niet het gevolg is van 'A' maar van 'B', de manier waarop de mens (na)denkt over een bepaalde situatie of gebeurtenis.

Voorbeeld :
U heeft een afspraak om 10.00u met een zaken-relatie die u voor het eerst ontmoet. U vertrekt om 9.15u van huis, wat normaliter tijd genoeg is om op tijd aanwezig te zijn. Onderweg komt u in een file waardoor u onmogelijk op tijd kunt komen. Afhankelijk van de wijze waarop u deze situatie (A) bekijkt heeft u bepaalde gevoelens en/of gedraagt u zich (C) : irB:

·         Dat kan ik me niet veroorloven ·         Die relatie is naar de haaien ·         Hij zal me wel een . . . . . .  vinden, dat kan ik niet verdragen !

Als u dergelijke gedachten heeft zult u zich gespannen, machteloos of kwaad voelen (Ci). Mogelijk ook geïrriteerd (Ci) wanneer u denkt dat door die stomme overheid het wegennet niet meer van deze tijd is, vrachtauto's alleen 's nacht zouden mogen rijden, etc.  Misschien drukt u wel op de claxon (Ce) of probeert u over de vluchtstrook te rijden (Ce)

Als u anders zou denken : rB

·         Het is vervelend, maar ja, ik was op tijd weg, het kan gebeuren. ·         Ik kan ook niet overal op voorbereid zijn, ik heb mijn best gedaan.

·         Mijn relatie heeft er vast wel begrip voor. ·         Er kunnen wel ergere dingen gebeuren.

Met deze gedachtegang zou u nog steeds niet blij zijn met de situatie maar u zou minder negatieve gevoelens ervaren (Ci) dan bij de eerste reeks gedachten en rustig wachten tot de file voorbij is (Ce) en misschien rustig naar de radio luisteren of in de krant kijken (Ce).

(ir=irrationeel, r=rationeel, i=intern, e=extern)

Derhalve : Wij voelen en doen wat wij denken !

Datgene wat wij voelen, onze emoties en de wijze waarop wij ons gedragen, worden veroorzaakt door betekenis die wij aan een gebeurtenis of bepaalde situaties geven. Afhankelijk van context en tijd. Samengevat : Onze gedachten, ideeën, waarden en overtuigingen, bepalen hoe wij ons voelen en hoe wij ons gedragen.